Skip to content

Першая дапамога і неадкладны абрашэнне з'едлівай вадкасцю або хімікатамі

Нумары экстранных службаў адрозніваюцца ў залежнасці ад краіны. На гэтай старонцы выкарыстоўваецца 911, нумар для Злучаных Штатаў і Канады. Многія іншыя краіны выкарыстоўваюць 112, 999 ці іншы нумар. Знайдзіце нумар для вашай краіны.

Атака з'едлівымі рэчывамі (якую звычайна называюць кіслотнай, хоць зламыснікі аднолькава часта выкарыстоўваюць едкія шчолачы, такія як гідраксід натрыю, прамысловы аміяк або канцэнтраваны бытавы адбельвальнік) - гэта небяспека для жыцця і зроку. Зламыснікі звычайна пырскаюць або распыляюць агрэсіўную вадкасць з бутэлькі са спартыўным напоем, кубка або бутэлькі для пырскаў на твар, вочы, шыю і грудзі ахвяры падчас вулічных рабаванняў, крадзяжоў мапедаў або міжасобасных нападаў. У адрозненне ад тэрмічнага апёку, які перастае разбураць тканіны ў той момант, калі полымя згасае, хімічная кіслата або шчолач працягвае гарэць усё глыбей і глыбей праз рагавіцу вочы, скуру асобы, храсткі і крывяносныя пасудзіны кожную секунду, застаючыся на целе.

Медыцынскія рэкамендацыі Сусветнай арганізацыі аховы здароўя (СААЗ), Нацыянальнай службы аховы здароўя (NHS, Вялікабрытанія) і Амерыканскай апёкавай асацыяцыі (ABA, Злучаныя Штаты) засяроджваюцца на адным галоўным правіле: неадкладнае, масіўнае, бесперапыннае развядзенне чыстай вадой на працягу першых 60 секунд з'яўляецца адзіным фактарам, які вызначае, ці захавае пацярпелы зрок і пазбегне пастаяннага знявечання твару трэцяй ступені. Запамінанне пратаколу пажарна-выратавальных службаў Вялікабрытаніі, які складаецца з трох слоў, ПАРАДАВАЦЬ, ВЫДАЛІЦЬ, АПАЛАСКАЦЬ (або ВЫДАЛІЦЬ, ВЫДАЛІЦЬ, ПАМЫЦЬ), дазваляе пацярпелым і мінакам спыніць хімічную рэакцыю на вуліцы задоўга да прыбыцця першай хуткай дапамогі.


Зрабіце гэта зараз

Калі на вас ці каго-небудзь побач з вамі пырснулі, як мяркуецца, агрэсіўная вадкасць, кіслата, сродак для мыцця каналізацыі або невядомы пякучы хімікат, неадкладна выканайце наступныя шэсць крокаў:

  1. АДКЛЮЧАЙЦЕСЯ ад зламысніка і неадкладна патэлефануйце ў мясцовы нумар службы экстранай дапамогі: забягайце ў бліжэйшую краму, рэстаран, бар, запраўку або дом, дзе ёсць вадаправодная вада, і крычыце, каб хто-небудзь патэлефанаваў на ваш мясцовы нумар службы экстранай дапамогі (911 у Злучаных Штатах і Канадзе, 112 ва ўсім Еўрапейскім Саюзе, 999 у Злучаным Каралеўстве) або праверце наш нумары экстраных службаў каталог. Скажыце дыспетчару: "Каразійная хімічная атака на твар/цела: нам неадкладна патрэбныя паліцыя, пажарная тэхніка і санітары."
  2. Ачысціце любы сухі хімічны парашок ПЕРАД даданнем вады: калі зламыснік кінуў сухі парашок (напрыклад, сухую вапну, гранулы шчолаку або цэментавы пыл), а не вадкасць, выкарыстоўвайце сухое ручнік, падол кашулі або руку ў пальчатцы, каб ачысціць увесь сухі парашок са скуры і адзення перш чым выліць ваду, таму што невялікая колькасць вады актывуе экзатэрмічнае цяпло сухой вапны або шчолаку. Пасля змывання (або калі гэта ўжо вадкасць), перайдзіце адразу да масіўнага прамывання вадой.
  3. Неадкладна прамыйце вочы і твар вялікай колькасцю чыстай вады на працягу не менш за 20-60 хвілін: не чакайце, пакуль медработнікі пачнуць мыць. Пралівайце ваду ў бутэльках, вадаправодную ваду з-пад крана ракавіны, душавой галоўкі, садовага шланга або нават чыстую халодную гарбату/фізраствор (ні ў якім разе не малако або газіроўку, калі чыстая вада даступная, і ніколі не марудзьце з пошукам «нейтралізатара») бесперапынна на абпалены твар і скуру. Кожныя 30 секунд затрымкі дазваляюць шчолачы або кіслаце пракрасціся праз рагавіцу вока.
  4. ЗДЫМАЙЦЕ ўсю забруджаную вопратку, абутак, гадзіннікі і ювелірныя вырабы падчас прамывання (Разрэжце кашулі, НЕ нацягвайце на галаву): з'едлівая вадкасць, прасякнутая баваўнянай кашуляй або каўняром, дзейнічае як таксічная губка, якая працягвае абпальваць грудзі і шыю. Выкарыстоўваючы нажніцы, нож ці раздзіраючы швы, разрэжце з ахвяры кашулю, бюстгальтар і штаны, а не нацягвайце змочаную хімікатамі футболку на твар і вочы. Ратавальнікі павінны абараняць свае рукі нітрылавымі пальчаткамі, пластыкавымі пакетамі або сухой тканінай, каб не абпаліць сабе пальцы.
  5. Шырока расплюшчыце павекі пальцамі і прамыйце вочы ад унутранага кутка (з боку носа) вонкі: у чалавека, які патрапіў у вочы кіслатой або шчолаччу, узнікае інтэнсіўны міжвольны спазм стагоддзе (блефараспазм), які сціскае павекі, затрымліваючы агрэсіўную вадкасць у вочным яблыку. Вялікім і ўказальным пальцамі асцярожна прыадчыніце верхняе і ніжняе павекі, нахіліце галаву пацярпелага так, каб пашкоджанае вока было ніжэй непашкоджанага вока (каб хімічныя рэчывы не траплялі праз пераноссе ў здаровае вока), і бесперапынна палівайце ваду з унутранага кутка носа вонкі да вуха.
  6. НІКОЛІ не наносіце на хімічныя апёкі крэмы, масла, масла, зубную пасту або харчовую соду/воцат: Ніколі не спрабуйце «нейтралізаваць» кіслату харчовай содай або шчолач воцатам на скуры чалавека; кіслотна-шчолачная рэакцыя нейтралізацыі з'яўляецца экзатэрмічнай (яны выпрацоўваюць моцнае цяпло), што дадае моцны тэрмічны апёк у дадатак да хімічнага апёку. Выкарыстоўвайце толькі бесперапынную прахалодную праточную ваду, пакуль не возьмуць за сябе медработнікі.

Чаму едкія шчолачы (сродкі для ачысткі каналізацыі) часцяком нават больш разбуральныя для вачэй, чым кіслаты

У той час як моцныя кіслоты (напрыклад, серная акумулятарная кіслата або саляная кіслата) выклікаюць каагуляцыйны некроз, які ўтварае зацвярдзелую бялковую скарыначку (струп), якая трохі запавольвае больш глыбокае пранікненне, моцныя шчолачы (такія як гідраксід натрыю ў бытавых каналізацыйных адкрывальніках, ачышчальніках духавых шафаў і прамысловых абястлушчвальнікаў) выклікаюць развадкаваны некроз. Шчолачы раствараюць тлушч клеткавай мембраны (омыление) і плавяцца прама праз рагавіцу вока менш чым за 60 секунд, працягваючы пранікаць глыбока ў вочны яблык на працягу некалькіх гадзін, калі іх не прамываць бесперапынна на працягу 30-60 хвілін.


Блок-схема рэагавання на надзвычайныя сітуацыі пры каразійным нападзе

Выконвайце гэтае дрэва хуткага клінічнага прыняцця рашэнняў на працягу першых 20 хвілін пасля атакі хімічным рэчывам або пырскамі кіслаты.

flowchart TD
    Attack["Чалавек апырскаўся, як мяркуецца, агрэсіўнай вадкасцю або хімікатам"] --> SafeZone["1. Адыдзіце ад зламысніка ў бліжэйшай краме, рэстаране або доме з праточнай вадой; Тэлефануйце 911 / 112 / 999"]
    SafeZone --> PowderCheck{"2. Рэчыва з'яўляецца сухім парашком або вільготнай вадкасцю?"}
    PowderCheck -->|"Сухі парашок (вапна, гранулы шчолаку, цэмент)"| BrushDry["Спачатку прыбярыце сухі парашок сухой тканінай; Затым Неадкладна Прамыйце масіўнай праточнай вадой"]
    PowderCheck -->|"Вільготная вадкасць або гель"| StartWater["3. НЕМЕДЛЕННА АПЫЦІЦЕ ТВАР, ВОЧЫ І СКУРУ Бутыляванай вадой, з-пад крана, душа або шланга"]
    BrushDry --> StartWater
    StartWater --> EyeCheck{"4. Ці былі пырскі ў вочы ці верхнюю частку твару?"}
    EyeCheck -->|"Так: пашкоджаныя вочы (экстраная зрок)"| FlushEyes["Нахіліце галаву так, што пашкоджанае вока апусціцца ўніз; Трымайце павекі адкрытымі; Прамыванне ад кутка носа вонкі; Зняць кантактныя лінзы"]
    EyeCheck -->|"Не: толькі скура і цела"| CutClothes["4. Зразайце забруджаную вопратку, абутак і ўпрыгажэнні падчас прамывання (НЕ нацягвайце кашулю праз галаву)"]
    FlushEyes --> CutClothes
    CutClothes --> NoNeutral["5. НІКОЛІ не наносіце харчовую соду, воцат, малако, мазі або лёд; Падтрымлівайце бесперапынны цячэнне вады"]
    NoNeutral --> Duration["6. Працягвайце бесперапыннае абрашэнне ад 20 да 60 хвілін, пакуль фельчары не возьмуць за сябе фізіялагічны раствор і палоскі pH"]

Кіслоты супраць шчолачаў супраць шкодных раздражняльнікаў: як працуюць вулічныя хімічныя атакі

Выканаўцы каразійных атак выкарыстоўваюць чатыры асноўныя класы бытавых і прамысловых хімікатаў. У той час як неадкладная першая дапамога для ўсіх агрэсіўных вадкасцей ідэнтычная (неадкладнае, масіўнае паліванне вадой), распазнаванне фізічных прыкмет дапаможа вам паведаміць важныя падрабязнасці фельчарам і цэнтрам таксікалогіі.

Хімічная катэгорыя Агульныя крыніцы, якія выкарыстоўваюцца ў атаках Фізічныя прыкметы на скуры, вачах і вопратцы Патафізіялогія і неабходная працягласць арашэння
1. Моцныя кіслоты (серная, азотная, саляная / саляная кіслата) Аўтамабільныя свінцова-кіслотныя аўтамабільныя акумулятары, звышмоцныя сродкі для мыцця цэглы/муру, прамысловыя тручыльнікі для металу і высокатрывалыя адкрывальнікі каналізацый (ад 80% да 98% сернай кіслаты). Неадкладная пякучая боль; белае, шэрае, карычневае або чорнае змяненне колеру скуры; дзіркі хутка гараць праз баваўняную вопратку; з'едлівы, задушлівы дым; жоўтыя плямы на скуры (азотная кіслата). Каагуляцыйны некроз: дэнатуруе тканкавыя вавёркі ў тоўсты струп. Пастаянна прамывайце прахалоднай праточнай вадой на працягу не менш за 20-30 хвілін (для вачэй больш).
2. Моцныя шчолачы / каўстыкі (гідраксід натрыю / шчолак, гідраксід калію, канцэнтраваны аміяк) Бытавыя крыштальныя або вадкія сродкі для ачысткі каналізацыі, камерцыйныя сродкі для мыцця печаў, прамысловыя сродкі для зняцця падлогі, цэмент/мокры бетон і сельскагаспадарчы аміяк. Скура здаецца слізкай, мыльнай або слізкай навобмацак (таму што шчолач ператварае ўласны скурны тлушч ахвяры ў мыла); глыбока пранікальная боль, якая можа пачацца крыху павольней, чым кіслата; рагавіца вочы становіцца каламутнай/непразрыстай белай на працягу некалькіх хвілін; рэзкі пах аміяку. Некроз звадкавання: растварае клеткавыя ліпіды і пранікае глыбока, не ўтвараючы ахоўнай скарынкі. Патрабуецца бесперапыннае абрашэнне ад 30 да 60+ хвілін, пакуль рн вока ў бальніцы не нармалізуецца (ад 7,0 да 7,4).
3. Акісляльнікі і адбельвальнікі (канцэнтраваны гіпахларыт натрыю, пераксіды) Камерцыйная хлоркавая вадкасць для басейнаў, бытавой адбельвальнік і перакіс для адбельвання валасоў, якія выкідваюць падчас вулічных рабаванняў. Моцны пах хлоркі; неадкладны паколванне вачэй і слёзацёк (слёзацёк); адбельванне/асвятленне фарбавальнікаў для тканін; пачырваненне скуры ад павярхоўнай да частковай таўшчыні і адукацыя бурбалак. Выклікае акісляльнае пашкоджанне бялку і моцнае раздражненне эпітэлія рагавіцы. Прамывайце вочы і скуру праточнай вадой на працягу 15-20 хвілін.
4. Арганічныя растваральнікі, пярцовы балончык і капсаіцын / раздражняльнікі CS Растваральнік для фарбы, бензін/бензін, тармазная вадкасць або балончык з праваахоўных органаў/мядзведжы пярц (алеарэзін капсікум), які выкарыстоўваецца пры крадзяжах мапедаў. Моцнае пачуццё палення ў вачах і на скуры, сутаргавы кашаль і часовая слепата, але фактычнага некрозу тканін або дзірак у вопратцы няма (калі не падпаліць). Прамывайце вочы і скуру прахалоднай праточнай вадой на працягу 15 хвілін (ні ў якім разе не церці вочы); агляд нашага моцныя апёкі і хімічнае прамыванне кіраўніцтва для тэрмічнай супраць хімічнай сартавання.

3-этапны пратакол выратавання назіральнікаў "ВЫДАЛІЦЬ, ВЫДАЛІЦЬ, ПРАМЫЦЬ"

Калі вы сталі сведкам атакі з'едлівай вадкасці на тратуар, платформу або паркоўку, вам не спатрэбіцца медыцынская аптэчка, каб выратаваць зрок і твар ахвяры. Тое, што вы робіце ў першыя 45 секунд з бутэлькай вады ці крамнай ракавінай, больш моцнае, чым любая аперацыя, якую пасля можа зрабіць пластычны хірург.

Крок 1: Абараніце сябе падчас набліжэння (нуль другасных ахвяр)

  1. Праверце, што зламыснік уцёк: не выбягайце на шляху ўзброенага зламысніка з адкрытай бутэлькай. Пачакайце, пакуль нападнік паедзе або ўцячэ, або зацягніце ахвяру ў дзверы крамы і замкніце іх за сабой.
  2. Пазбягайце кантакту голымі рукамі з лужынамі канцэнтраванай кіслаты:
  3. Не станавіцеся з голымі каленямі ў лужыны вадкасці на асфальце і не выцірайце твар пацярпелага голай далонню.
  4. Калі ў вас у кішэні няма медыцынскіх нітрылавых пальчатак, надзеньце на рукі два чыстых поліэтыленавых пакета з прадуктамі, мяшкі для сабачых адходаў або сухія сурвэткі, перш чым дакранацца да мокрай кашулі пацярпелага.
  5. Устаньце крыху супраць ветру, калі бачныя хімічныя пары або пары падымаюцца з адзення пацярпелага.

Крок 2: Неадкладная крыніца велізарных аб'ёмаў чыстай вады (мост "Вада ў бутэльках → Кран/Шланг")

  • Секунды ад 0 да 30 (Мост з вадой у бутэльках): крыкніце кожнаму пешаходу, веласіпедысту і ўладальніку крамы ў межах чутнасці: "КІСЛОТНАЯ АТАКА. ПРЫНЯСІЦЕ КОЖНУЮ БУТЭЛЬКУ ВАДЫ, ЯКУЮ ЁСЦЬ ЗАРАЗ." Нават бутэльку пітной вады аб'ёмам 500 мілілітраў (16 унцый), адразу ж вылітую на вусны ахвяры. вочы і твар у першыя 15 секунд разбаўляе канцэнтрацыю кіслаты на 90 працэнтаў, пакуль вы праводзіце ахвяру да крана.
  • З 30 секунд да 30 хвілін (праточны кран, душ або шланг): неадкладна накіруйце ахвяру да бліжэйшай крыніцы праточнай вады:
  • Рэстаранная кухонная мыйка са шлангам распыляльніка, які спускаецца ўніз.
  • Ракавіна з шампунем для цырульні (ідэальна падыходзіць для адкідвання галавы назад і прамывання вачэй і твару без удушша пацярпелага).
  • Трэнажорная зала, гасцініца або жылая душавая кабіна.
  • Садовы шланг або некалькі 5-літровых (1-галонных) збаноў з вадой, дастаўленых з прадуктовага магазіна або халадзільніка ў краме.
  • Што рабіць, калі ў першыя 30 секунд няма вады? Калі вы знаходзіцеся ў транспартным сродку або на паркоўцы без вады з-пад крана або вады ў бутэльках, выкарыстоўвайце любы халодны, безалкагольны, неагрэсіўны вадзяністы напой, даступны (напрыклад, халодную несалодкую гарбату, спартыўныя напоі або фізіялагічны раствор для кантактных лінзаў) на працягу першых 30 секунд, бегучы да вадаправоднага крана. Аднак калі вада з-пад крана будзе даступная, выкарыстоўвайце ТОЛЬКІ чыстую праточную ваду або стэрыльны фізіялагічны раствор; не ліце малако пры хімічных апёках вачэй, таму што малако нестэрыльна і ўтварае непразрыстыя тварожыстыя згусткі з кіслатой, якія закрываюць афтальмолага агляд рагавіцы.

Крок 3: Правільная механіка арашэння (прадухіленне "перакрыжаванага забруджвання сцёкаў")

Тое, як вы наліваеце ваду, мае значэнне амаль гэтак жа, як і тое, колькі вады вы наліваеце. Няправільныя куты налівання могуць выпадкова змыць канцэнтраваную кіслату з ілба або валасоў чалавека прама ў непашкоджаныя вочы ці рот:

  1. Калі хімічнае рэчыва знаходзіцца ў ВАЛАСАХ або на ЛБЕ, нахіліце галаву НАЗАД або НА БОК: Ніколі не стаўце ахвяру вертыкальна і не вылівайце вядро вады на макушку яе прасякнутых кіслатой валасоў, інакш таксічны струмень пацячэ прама праз бровы ў вочы і рот. Няхай ахвяра нахіліць галаву назад над ракавінай (напрыклад, у цырульні) або набок да абпаленай шчакі, каб вада сцякала прама на падлогу.
  2. Калі АДНО ВОКА атрымала апёк, нахіліце галаву так, каб ПРАЎНЕНАЕ ВОКА было ЗНІЗУ:
  3. Няхай пацярпелы легчы або нахіліўшы галаву набок, каб абпаленае вока было бліжэй да падлогі, чым здаровае вока.
  4. Наліце ​​на пераноссі пяшчотны раўнамерны струмень вады, дазваляючы ёй цячы праз унутраны куток абпаленага вока і сцякаць вонкі ад скроні і шчакі на зямлю.
  5. Неадкладна выдаліце ​​кантактныя лінзы: калі пацярпелы носіць мяккія або жорсткія кантактныя лінзы, хімічнае рэчыва затрымліваецца пад пластыкавай лінзай, як прысоска на рагавіцы. Пасля прамывання на працягу 60 секунд папрасіце пацярпелага міргнуць або высуньце кантактную лінзу чыстым мокрым пальцам (або прамыйце непасрэдна, пакуль лінза не выплыве).
  6. Адгарніце павекі (выварочванне), калі ёсць часціцы: папрасіце пацярпелага бесперапынна круціць вочнымі яблыкамі ўверх, уніз, налева і направа, пакуль вы трымаеце павекі адкрытымі пад бруёй вады, каб вада вымыла глыбокія кішэні пад верхнім і ніжнім стагоддзямі (злучнікі кан'юнктывы), дзе хаваюцца з'едлівыя часціцы.

Абарончая вулічная інфармаванасць: як заўважыць і пазбегнуць засады з раз'едлівай вадкасцю

Criminological analysis by the UK Home Office, the Metropolitan Police Service, and international law enforcement agencies reveals that corrosive substance assaults are rarely random. Over 80 percent occur in three predictable contexts: (1) Moped and motorcycle robbery crews using a squirt bottle of ammonia or drain cleaner as a low-cost weapon to blind a rider, cyclist, or driver and steal their vehicle or luxury watch; (2) Nightlife, bar, or street altercation escalations where an aggressor pulls a concealed sports-drink bottle from a jacket pocket; and (3) Targeted domestic violence, stalking, or honor-based assaults at a victim's front doorstep or commuter route.

Five visual warning signs that a person is carrying a concealed corrosive weapon

  1. A Sports-Drink Bottle with a Pop-Up "Squirt Cap" Held in the Hand During a Confrontation: Assailants overwhelmingly prefer 500-milliliter (16-ounce) plastic sports-drink or cycling water bottles with a push-pull squirt nozzle (or lucozade/energy drink bottles with a hole punched in the screw cap) because squeezing the bottle projects a narrow stream of acid 2 to 4 meters (6.5 to 13 feet) without splashing the attacker's own hand.
  2. Discolored, Melted, or Unlabeled Liquid Inside a Beverage Bottle: Concentrated sulfuric drain cleaner often looks thick, oily, dark brown, or yellowish inside a clear plastic bottle, and frequently softens or warps thin PET water bottles from exothermic heat.
  3. Gloves or Face Mask Worn in Warm Weather by a Pedestrian or Pillion Rider: Perpetrators carrying fuming acid or concentrated alkali frequently wear a single rubber/leather glove on their throwing hand and a surgical mask or balaclava to avoid inhaling the fumes or burning their own fingers.
  4. Two People on a Scooter or Moped Approaching a Stopped Driver or Motorcyclist: In urban moped-enabled robberies, the rear pillion passenger holds the squirt bottle while the driver pulls alongside a stopped motorcycle, convertible, or open car window at a red light.
  5. An Open Cup or Mug Carried Toward You by an Angry Stranger or Ex-Partner: During a verbal argument outside a bar, workplace, or home threshold, anyone approaching within 4 meters (13 feet) holding an open paper coffee cup, glass, or thermos without drinking from it should be treated as a potential liquid-throw threat.

Exact physical evasion tactics in the 2 seconds before a liquid is thrown

If you see an aggressor pull out a squirt bottle or draw back an open cup during a confrontation:

  • Turn your face away 180 degrees and bury your eyes into your crooked elbow immediately: Protecting your corneas and airway is 100 times more important than protecting the back of your jacket or shoulder. The instant someone squeezes a bottle or swings a cup toward you, spin your head and torso completely away, clamp your eyelids shut, tuck your chin into your chest, and press your face into the crook of your arm while sprinting away laterally. Taking a splash of acid on the back of a thick denim or nylon jacket allows you to rip the jacket off in two seconds with zero injury, whereas taking that same splash across open eyes can cause permanent blindness.
  • If riding a motorcycle, scooter, or bicycle, keep your helmet polycarbonate visor snapped DOWN in urban traffic: Never ride or stop at urban traffic lights with your full-face helmet visor flipped open. A closed polycarbonate helmet visor (or wrap-around cycling glasses) blocks 100 percent of a direct squirt-bottle stream to the eyes; if splashed on your closed helmet visor, do not flip the visor up with your bare hand. Pull away from the attacker, stop in a safe spot, unbuckle the chin strap, and pull the entire helmet forward off your head while keeping your eyes closed.
  • If inside a car, keep windows rolled up at traffic lights: As covered in our carjacking defense guide, keeping your car windows rolled up at urban intersections completely defeats moped squirt-bottle attacks.

What happens in the ambulance and hospital: Diphoterine, Morgan Lens, and Burn Center care

Understanding how paramedics and emergency physicians treat corrosive burns helps you cooperate effectively during transport and advocate for complete decontamination:

  1. Litmus pH Testing of the Eye and Skin:
  2. Paramedics and emergency room nurses use small litmus pH indicator strips pressed gently against the lower eyelid pocket (fornix) and burned skin to measure acidity or alkalinity.
  3. Normal human tears have a neutral pH of 7.0 to 7.4. If the litmus strip reads below 6.5 (acidic) or above 7.6 (alkaline, often pH 11 to 14 after a drain-cleaner attack), irrigation must continue without stopping, sometimes requiring 2 to 4 liters (0.5 to 1 gallon) of sterile normal saline or Lactated Ringer's solution per eye.
  4. Morgan Lens Continuous Eye Irrigation:
  5. At the Emergency Department, the doctor will instill anesthetic numbing eye drops (such as proparacaine or tetracaine) to stop the painful eyelid spasms, sweep underneath the upper and lower eyelids with a moistened cotton swab to remove any trapped solid lime or lye particles, and insert a Morgan Lens, a small, smooth plastic contact-lens device connected to an IV bag of sterile saline that floats gently on top of the eyeball and bathes the cornea continuously for 30 to 60 minutes until the pH normalizes and stays normal 30 minutes after stopping.
  6. Amphoteric Washing Solutions (Diphoterine) in Fire/HazMat Units:
  7. Many UK Fire and Rescue Services, European ambulance teams, and industrial HazMat units carry sterile amphoteric, hypertonic chelating solutions (such as Diphoterine) in spray canisters and eyewash bottles. Unlike baking soda or vinegar, amphoteric molecules gently bind both acid protons (\(H^+\)) and alkali hydroxide ions (\(OH^-\)) without generating any exothermic heat, while their hypertonic osmotic pressure helps draw chemical ions back out of the outer corneal and skin layers. However, you must never delay water irrigation to wait for Diphoterine: start flushing with tap or bottled water in the first 10 seconds, and switch to sterile saline or Diphoterine when EMS arrives.
  8. Specialist Referral to an Ophthalmologist and Regional Burn Center:
  9. Every chemical eye burn requires an urgent same-day slit-lamp examination by an ophthalmologist (who may prescribe topical ascorbate/citrate drops, cycloplegics, antibiotic ointment, or amniotic membrane grafts to help corneal stem cells regenerate).
  10. Deep facial, neck, hand, or large-area chemical skin burns are transferred to a specialized Regional Burn Center for tangential excision, grafting, and scar-contracture prevention.

First aid training recommendation

Taking an accredited hands-on first aid and emergency response course from the Red Cross, St John Ambulance, or a certified local provider gives you practical experience managing severe burns, airway swelling, and trauma triage before an emergency happens.


Special warning: Hydrofluoric Acid (HF) and White Phosphorus exposures

While 95 percent of street chemical assaults involve sulfuric acid, hydrochloric acid, ammonia, or sodium hydroxide drain cleaner, two specific industrial chemicals cause systemic fatal toxicity even from a small skin splash and require specialized hospital antidotes:

Special Hazard Chemical Where It Is Found Why It Is Uniquely Lethal Specific First Aid & Hospital Antidote
Hydrofluoric Acid (HF) Automotive aluminum wheel brighteners, glass etching solutions, rust stain removers, and industrial masonry cleaners. Unlike other acids, the fluoride ion penetrates intact skin rapidly with minimal initial pain for 1 to 6 hours, then binds aggressively to blood calcium and magnesium (\(Ca^{2+}\) / \(Mg^{2+}\)), causing excruciating deep bone pain and sudden fatal cardiac arrest (ventricular fibrillation) from hypocalcemia even from a palm-sized skin burn. Flush with running water for 15 to 30 minutes, then immediately apply 2.5% Calcium Gluconate Gel (if available in workplace first-aid kits) or crushed calcium carbonate antacid tablets mixed into a water paste while rushing to the ER for intravenous/subcutaneous calcium gluconate.
Elemental White Phosphorus or Alkali Metals (Sodium / Potassium / Lithium Metal) Fireworks/munitions, industrial flares, or broken high-capacity lithium metal batteries. Белы фосфар самаадвольна запальваецца пры трапленні на паветра; металічны натрый/калій уступае ў выбуховую рэакцыю з вадой. Для белага фосфару: трымайце рану пагружанай у халодную ваду або накрыйце прамоклай павязкай, каб заблакаваць кантакт з паветрам, выдаляючы часціцы шчыпцамі. Для рэактыўных шчолачных металаў: цалкам ачысціце сухі метал перад вялікім аб'ёмам прамывання вадой.

Абарона дыхальных шляхоў і маніторынг сістэмнага шоку падчас чакання хуткай медыцынскай дапамогі

Калі агрэсіўная вадкасць трапляе на ніжнюю частку твару, рот або шыю, на працягу 10-20 хвілін могуць узнікнуць дзве другасныя надзвычайныя сітуацыі:

  1. Ацёк верхніх дыхальных шляхоў (ацёк гартані) і інгаляцыйнае пашкоджанне:
  2. Калі ахвяра праглынула нават кроплю вадкасці, патрапіла ў рот хімічнае рэчыва або ўдыхнула моцны дым ад дымячай азотнай/салянай кіслаты або прамысловага аміяку, далікатныя галасавыя звязкі і верхняя частка трахеі могуць хутка зачыніцца.
  3. Папярэджвальныя прыкметы непазбежнага закрыцця дыхальных шляхоў: хрыплы ці хрыплы голас, высокі свіст пры ўдыху (стрыдор), слінацёк або немагчымасць праглынуць сліну, пухіры на вуснах або мове і дыхавіца.
  4. Неадкладныя дзеянні: трымайце пацярпелага вертыкальна або крыху нахіліўшыся наперад (ніколі не кладзіце пацыента з хімічнымі апёкамі твару/рота на спіну), папытаеце яго некалькі разоў прамыць і выплюнуць рот халоднай вады (ні ў якім разе не прымушайце яго піць ваду і не выклікайце ваніты, калі ён праглынуў з'едлівае рэчыва, бо ваніты другі раз абпальвае стрававод) і папярэдзьце дыспетчар 911 / 112 / 999 паведамляе, што ў пацыента апёкі стрыдару/дыхальных шляхоў, таму прасунуты фельчар прыносіць абсталяванне для хуткай інтубацыі.
  5. Прадухіленне гіпатэрміі падчас 30-хвіліннага палівання вадой:
  6. Абліванне дарослага або дзіцяці халоднай вадой з-пад крана або шланга на працягу 30-45 хвілін пасля зразання адзення можа выклікаць моцную гіпатэрмію, асабліва на вуліцы ў прахалоднае надвор'е.
  7. Мэтанакіраванае абрашэнне: Накіруйце бесперапынны струмень цёплай або прахалоднай вады з-пад крана строга на абпаленыя анатамічныя зоны (напрыклад, твар, шыю і правую руку), загарнуўшы неапёленыя ногі і тулава пацярпелага ў сухія коўдры, паліто або термоковдры з фальгі.
  8. Ніколі не заварочвайце месца хімічнага апёку ў сухую вату або тугія бінты да завяршэння арашэння:
  9. Пасля прыбыцця парамедиков або пасля 30-60 хвілін бесперапыннага прамывання вадой няшчыльна накрыйце абрашаныя апёкі скуры чыстай поліэтыленавай кухоннай харчовай плёнкай (укладзенай падоўжна ўздоўж канечнасці, ніколі не абгортваецца туга, як жгут) або стэрыльнай вільготнай павязкай з фізіялагічным растворам. Глядзіце наш моцныя апёкі і хімічнае прамыванне кіраўніцтва.
  10. Захавайце кантэйнер з хімікатамі або сфатаграфуйце яго здалёк для барацьбы з атрутай:
  11. Калі зламыснік выпусціў на зямлю кубак, бутэльку або кантэйнер для мыцця каналізацыі, не падымайце іх голымі рукамі. Пакажыце на гэта першаму паліцэйскаму, які прыбудзе, або сфатаграфуйце этыкетку з выразным павелічэннем, каб лекары бальніцы і супрацоўнікі аддзела атручвання (1-800-222-1222 у Злучаных Штатах) адразу даведаліся дакладную хімічную формулу і pH.

Часта задаюць пытанні

Чаму я не павінен ліць малако, харчовую соду або воцат на кіслотны або хімічны апёк, каб нейтралізаваць яго?

Ні ў якім разе не наносіце харчовую соду, воцат, цытрынавы сок або любыя хімічныя нейтралізатары на кіслотныя або шчолачныя апёкі на скуры або вачах чалавека. Калі кіслата змешваецца з асновай, яна выклікае экзатэрмічную хімічную рэакцыю, якая вылучае інтэнсіўнае цяпло непасрэдна на ўжо пашкоджаную тканіну, дадаючы моцны тэрмічны апёк у дадатак да хімічнага апёку. Аналагічным чынам афтальмолагі настойліва не рэкамендуюць наліваць малако ў месца хімічнага пашкоджання вочы, таму што малако нестэрыльна і згортваецца пры змешванні з кіслатой, утвараючы непразрыстыя белыя згусткі бялку, якія затрымліваюць хімікаты пад павекамі і не дазваляюць урачам бачыць рагавіцу. Чыстая, прахалодная праточная вада з-пад крана або стэрыльны фізіялагічны раствор - універсальны залаты стандарт лячэння.

Як доўга я павінен працягваць прамываць скуру і вочы вадой пасля каразійнай атакі?

Вы павінны прамываць каразійныя хімічныя апёкі бесперапыннай праточнай вадой на працягу мінімум 20-30 хвілін у выпадку апёкаў кіслатой і 30-60 хвілін або даўжэй у выпадку апёкаў шчолачамі (ачышчальнікам каналізацыі/шчолакам) або любых пырскаў, якія трапілі ў вочы. Не спыняйце пачырваненне праз пяць хвілін толькі таму, што скура выглядае чыстай; з'едлівыя хімічныя рэчывы ўбіраюцца ў больш глыбокія пласты скуры і рагавіцы і працягваюць разбураць клеткі, пакуль не прыедуць фельчары і не правераць з дапамогай лакмусавых палосак pH, што слёзная плёнка і паверхня скуры вярнуліся да нейтральнага pH ад 7,0 да 7,4.

Што рабіць, калі паблізу няма ні ракавіны, ні вады з крана, калі кагосьці на вуліцы пырснулі кіслатой?

Неадкладна крыкніце кожнаму пабочнаму мінаку, кіроўцу і ўладальніку крамы паблізу, каб яны прынеслі бутыляваную пітную ваду, якая ёсць у іх у сумках або аўтамабілях, і выліце гэтую ваду на вочы і твар ахвяры на працягу першых 15 секунд, праводзячы ахвяру ў бліжэйшы рэстаран, кавярню, цырульню, бар або дом, каб дабрацца да крана ракавіны або душа. Калі ў першыя 30 секунд можна дасягнуць літаральна нулявой колькасці вады, выкарыстоўвайце любы халодны, вадзяністы, безалкагольны напой (напрыклад, халодны чай або спартыўны напой) у якасці імгненнага моста для развядзення кіслаты, бегучы да бліжэйшага крана.

Як мне зняць з ахвяры прасякнутую кіслатой кашулю, не распыліўшы хімікат на твар і не абпаліўшы сабе рукі?

Ніколі не нацягвайце футболку, швэдар або сукенку, прасякнутыя хімічнымі рэчывамі, на галаву пацярпелага, так як гэта выцірае мокрую кіслату з яго носа, рота і вачэй. Замест гэтага працягвайце паліваць пацярпелага вадой, выкарыстоўваючы нажніцы, кішэнны нож або разрываючы шво каўняра, каб адрэзаць вопратку зверху ўніз, і надзеньце на рукі поліэтыленавыя пакеты, нітрылавыя пальчаткі або шчыльную сухую тканіну, каб не перанесці рэшткі карозіі на пальцы.


Крыніцы правераныя

  • Нацыянальная служба аховы здароўя (NHS) і Міністэрства ўнутраных спраў / Савет начальнікаў нацыянальнай паліцыі (Вялікабрытанія): Атакі кіслатой і агрэсіўнымі рэчывамі: пратакол аказання першай дапамогі, выдаленне, прамыванне і аператыўнае кіраўніцтва на догоспитальном этапе.
  • Сусветная арганізацыя аховы здароўя (СААЗ) і Міжнароднае агенцтва па папярэджанні слепаты (IAPB): Неадкладная дапамога пры хімічных апёках вока і сартаванне каразійных нападаў.
  • Амерыканская апёкавая асацыяцыя (ABA) і Амерыканскі каледж хірургаў (ACS, Злучаныя Штаты): Кіраўніцтва пастаўшчыка Advanced Burn Life Support (ABLS): хімічныя апёкі, шчолачны некроз і барацьба з плавікавай кіслатой.
  • Амерыканская акадэмія афтальмалогіі (AAO, Злучаныя Штаты) і Каралеўскі каледж афтальмолагаў (Вялікабрытанія): Клінічныя рэкамендацыі па вострых хімічных пашкоджаннях вока: неадкладнае багатае абрашэнне і падмятанне свода.
  • Агенцтва рэестра таксічных рэчываў і захворванняў (ATSDR / CDC, ЗША): Медыцынскія рэкамендацыі па ўжыванні гідраксіду натрыю, сернай кіслаты, аміяку і фтарыду вадароду.

Звязаныя даведнікі